Xuân Mai

Cục Địa chất VN: Thay thế cát sông bằng cát biển là xu hướng tất yếu

Xuân Mai
09/11/2022 , 04:01
Cục Địa chất VN: Thay thế cát sông bằng cát biển là xu hướng tất yếu

Theo ông Nguyễn Văn Nguyên, Phó Cục trưởng Cục Địa chất Việt Nam, toàn bộ lượng cát sông hiện có không đủ đáp ứng nhu cầu san lấp mặt bằng nên việc thay thế cát biển là khó tránh khỏi.

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải cuối tuần trước cho biết trong phiên chất vấn của đại biểu Quốc hội rằng ông đang làm việc với Bộ Tài nguyên và Môi trường để kiểm tra việc sử dụng cát biển thay cát sông để làm đường ô tô. Dưới đây là buổi trao đổi với ông Nguyễn Văn Nguyên, Phó Cục trưởng Cục Địa chất Việt Nam (tiền thân là Tổng cục Địa chất và Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường).

Ông đánh giá thế nào về trữ lượng cát sông, cát biển của Việt Nam khi là đơn vị được giao nhiệm vụ nghiên cứu đề án thay thế cát sông bằng cát biển?

Cả nước có 330 điểm khai thác cát sông với tổng trữ lượng 2,3 tỷ m3. Chỉ khoảng 30% trong số này được rải ở các vùng cao hơn của các con sông và đủ tiêu chuẩn để sản xuất bê tông; phần còn lại chủ yếu là cát chất lượng thấp để san lấp mặt bằng.

Trong khi đó, nhu cầu toàn quốc về cát cốt liệu xây dựng (cát dùng để làm vữa và bê tông) là 130 triệu m3/năm. Trong các năm 2016-2020, nhu cầu cát san lấp bình quân hàng năm từ 2,1 đến 2,3 tỷ m3. Như vậy, toàn bộ trữ lượng cát sông hiện tại là không đủ trong khi chỉ xét đến nhu cầu san lấp mặt bằng trong thời gian này. Khai thác cát ở các mỏ có tương đối khó cấp giấy phép vì nó làm thay đổi dòng chảy và tác động đến môi trường. Vì vậy, khi nguồn cung cấp cát sông làm vật liệu san lấp và xây dựng bị hạn chế, nhiều dự án, trong đó có dự án đường cao tốc Bắc - Nam, có thể gặp phải những thách thức nhất định. Hiện chúng tôi đã xác định được 9 vị trí biển có tiềm năng khai thác và trữ lượng khoảng 196 tỷ m3 cát biển có thể sử dụng. Đây là một nguồn thông tin tuyệt vời có thể giải quyết các vấn đề sẽ nảy sinh trong quá trình tăng trưởng kinh tế xã hội.

Lợi ích và hạn chế của việc sử dụng cát biển so với cát sông là gì?

Ông Nguyễn Văn Nguyên trả lời phỏng vấn VnExpress. Ảnh: Gia Chính

Ông Nguyễn Văn Nguyên trả lời phỏng vấn VnExpress ngày 7/11. Ảnh: Gia Chính

Đầu tiên chúng ta hãy thảo luận về sự khác nhau giữa cát sông và cát biển. Hai loại này có chung thành phần khoáng vật và nguồn gốc phong hóa chung từ đá của lục địa (khoáng thạch anh). Do có các hạt nhỏ và mịn, chứa nhiều mùn và đất sét hơn cát sông, nên cát biển theo truyền thống không thường xuyên được sử dụng làm vật liệu xây dựng. Cát biển đặc biệt mặn và thường xuyên chứa các mảnh vụn biển. Cát sông rất lý tưởng cho các dự án xây dựng vì nó sắc, thô hơn và có nhiều kích cỡ hạt khác nhau. Cát biển không được sử dụng thường xuyên trong xây dựng như cát sông vì một lý do khác: nó chứa một số nguyên tố hóa học nguy hiểm có khả năng gây ăn mòn kim loại cao hơn nhiều so với cát sông, chẳng hạn như SiO3. Thêm vào đó, việc sử dụng tàu công suất lớn để hút cát biển là có tính cơ giới hóa cao, hạ giá thành, tăng an toàn cho người lao động, giảm thiểu nhu cầu xây dựng cơ sở hạ tầng, giảm thiểu nhu cầu xử lý và bồi thường môi trường sau khai thác.

Vì cát biển có vị mặn nên nó tương tác với các vật như sắt thép và rút ngắn thời gian sử dụng của chúng. Điều gì sẽ được thực hiện để khắc phục điều này?

Cát biển và cát sông cũng có thể được sử dụng làm vật liệu lấp đầy. Để đưa ra phương án xử lý đáp ứng các thông số kỹ thuật cho cốt liệu được đề cập trong tiêu chuẩn quốc gia, việc sử dụng cát biển ở mỗi mỏ phải được xem xét nhu cầu tạo cốt liệu xây dựng (vữa và bê tông). Với sản lượng hàng năm hàng trăm triệu mét khối, cát biển từ lâu đã được sử dụng trong xây dựng và san lấp mặt bằng trên khắp thế giới. Hà Lan, Đan Mạch, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ, Trung Quốc và Nhật Bản là một số quốc gia hàng đầu khai thác và sử dụng cát biển làm cốt liệu xây dựng. Công nghệ khai thác (nạo vét), xử lý để sử dụng cát biển rất phổ biến trên thế giới. Ví dụ, cát đã được sử dụng làm vật liệu san lấp mặt bằng ở Nhật Bản trong khoảng 50 năm. Một trong những nguồn cốt liệu chính của quốc gia cho bê tông là cát biển đã được khử muối.

Mẫu cát biển đang được cơ quan chức năng lấy mẫu. Ảnh: Cục Địa chất

Mẫu cát biển đang được cơ quan chức năng lấy mẫu. Ảnh: Cục Địa chất Việt Nam

Cát từ nhiều vùng đất đã được Đức “khai thác” từ năm 1971 để tạo ra một loại bê tông san lấp từ cát. Thành phần gồm hơn 70% cát mịn; phần còn lại là sỏi. Theo Thang đo cường độ bê tông tiêu chuẩn Châu Âu, loại bê tông này ở cấp C có cường độ nén lớn hơn 50 MPa, ở mức trung bình.

Hay ở Nga, một số địa điểm có nhiều cát mịn được đưa vào làm bê tông và đã sử dụng loại cát này trong hệ thống metro của thành phố Saint-metro Petersburg. Để xây dựng mặt đường, Nga đã phát triển bê tông hạt mịn, cường độ cao với cường độ nén 88–94 MPa và cường độ uốn 12–15 MPa. Trong thang đo độ bền C của bê tông tiêu chuẩn Châu Âu, các tiêu chí nói trên rất gần với mức cao nhất. Ở vùng cực bắc của Nga, việc sử dụng bê tông cát mịn này có thể giảm thiểu đáng kể nhu cầu gia cố thép trong kết cấu mặt đường.

Nhìn chung, thành phần và độ hạt của cát biển thay đổi từ vùng biển này sang vùng biển khác phụ thuộc vào vật liệu cung cấp từ đất liền, môi trường hình thành và chế độ thủy động lực của từng vùng biển. Trước khi lựa chọn sử dụng các kỹ thuật khai thác phù hợp, điều quan trọng là phải nghiên cứu kỹ lưỡng và đánh giá rõ ràng chất lượng cát, trữ lượng tài nguyên và tác động môi trường của từng vị trí biển để sử dụng cát biển một cách có trách nhiệm.

Tương tự như cách khai thác cát sông phá hủy bờ sông, việc sử dụng quá nhiều cát biển cũng có thể dẫn đến xói mòn bờ biển. Suy nghĩ của ông về vấn đề này là gì?

Nước ta có hơn 3.200 km bờ biển, có nhiều tiềm năng về cát. Theo số liệu điều tra, đến nay các cơ quan đã xác định được 58 vùng cát biển loại B và 9 vùng cát biển loại A có thể làm vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, không phải tất cả 9 khu vực này đều có thể khai thác được. Như tôi đã trình bày trước đây, mỗi vùng biển muốn sử dụng cát vào mục đích riêng thì trước hết phải điều tra, đánh giá và lập dự án ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.

Trước khi khai thác, điều quan trọng là phải theo dõi chính xác sự thay đổi của địa hình đáy biển, xói mòn bờ biển, ô nhiễm nước biển và các hệ sinh thái biển. Theo kinh nghiệm của thế giới chỉ nên khai thác cát biển ở những vùng nước sâu hơn 10 m, cách bờ biển hoặc hải đảo trên 20 km và sâu hơn 10 m. Một điều cần lưu ý là, để duy trì bảo vệ môi trường sinh thái, việc quản lý, cấp phép thăm dò, khai thác cát biển phải được thực hiện ở cấp Trung ương (chứ không phải phân cấp cho các thành phố trực thuộc trung ương như trên đất liền). Nguyên nhân là do khai thác đáy biển đòi hỏi phải sử dụng tàu lớn, thiết bị hạng nặng nên diện tích thăm dò, khai thác phải đủ lớn để đáp ứng yêu cầu hiệu quả đầu tư (diện tích 100-200 km2). Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ, ngành và địa phương trước khi thực hiện từng dự án để cùng tiến hành đánh giá.

Tại sao chiến lược thay thế cát sông bằng cát biển này vẫn chưa được đưa vào thực hiện?

Có thể sử dụng cát biển thay cát sông trong các công trình xây dựng

Ở nước ta, xu hướng sử dụng cát biển thay vì cát sông là điều khó tránh khỏi. Kể từ năm 2010, đã có rất nhiều quy tắc và quy định hỗ trợ việc nghiên cứu và sử dụng cát biển thay cho cát sông. Nhiều nghiên cứu thăm dò đã chứng minh tiềm năng cấp độ xây dựng của cát biển. Tuy nhiên, việc thiếu các lối đi hợp pháp khiến việc thăm dò, khai thác cát biển của các đơn vị, doanh nghiệp hiện nay gặp nhiều khó khăn hoặc chậm chạp. Tôi sẽ lấy việc thiếu một quy trình kỹ thuật tiêu chuẩn để kiểm tra và thăm dò khoáng sản biển làm ví dụ. Việc thăm dò, khai thác không gian biển có thể mâu thuẫn với Luật Tài nguyên và Môi trường biển và hải đảo, Luật Đất đai... do chưa có quy hoạch không gian biển ở cấp trung ương và địa phương.

Nếu chúng ta có thể sử dụng cát biển, thì không thể sử dụng nó vì không có hệ thống quy tắc và luật cho từng ngành, như san lấp mặt bằng hoặc tạo ra bê tông. Chúng tôi đang nhanh chóng xây dựng thông tư quy chuẩn kỹ thuật về nghiên cứu đánh giá cát biển để áp dụng cho dự án trình Bộ phù hợp với nhiệm vụ và trách nhiệm của mình. Để xác định liệu cát biển có thể được sử dụng trong các dự án xây dựng cao tốc hay không, Bộ Giao thông Vận tải vẫn đang chờ kết quả nghiên cứu và hoàn thành các dự án thử nghiệm. Người ta dự đoán rằng các kết luận sẽ được hình thành vào năm 2022.

Nguồn: VnExpress

0 Lượt thích
0 Bình luận

Trong nước

Xem tất cả
Xuân Mai
29/11/2022 , 03:08

Bạc Liêu sẽ trở thành một trong những trung tâm năng lượng sạch

Theo Phó thủ tướng Vũ Đức Đam, Bạc Liêu nói riêng cũng như ĐBSCL sẽ có tốc độ phát triển nhanh trong tương lai.

Xuân Mai
29/11/2022 , 02:24

Khánh thành Nhà máy điện trung tâm và Cụm cảng chuyên dùng thuộc Dự án Tổ hợp Hóa dầu miền Nam có tổng vốn đầu tư là 5 tỷ đô

Ngày 26/11, tại tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (LSP), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự lễ khánh thành Nhà máy điện trung tâm và Cụm cảng chuyên dùng thuộc Dự án Tổ hợp Hóa dầu miền Nam có tổng vốn đầu tư là 5 tỷ đô.

Xuân Mai
28/11/2022 , 07:56

Định hướng phát triển công nghiệp ra vùng ven TP.HCM

Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đã được đề xuất của Quận Bình Tân kêu gọi cân nhắc việc chuyển các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động sang các khu vực khác để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực công nghệ.

Xuân Mai
28/11/2022 , 07:37

Bình Dương: Dự án khu công nghiệp cơ khí hỗ trợ 26.000 tỷ được THACO đầu tư

Bình Dương vừa ký kết biên bản ghi nhớ với Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO) về việc đầu tư xây dựng Khu công nghiệp hỗ trợ cơ khí trên địa bàn tỉnh, theo thông tin từ UBND tỉnh Bình Dương.

Xuân Mai
28/11/2022 , 06:50

Ngành vật liệu xây dựng đang trải qua sự sụt giảm đơn đặt hàng chưa từng thấy

Các doanh nghiệp kinh doanh vật tư xây dựng đã trải qua sự sụt giảm đáng kể về đơn đặt hàng do nhu cầu giảm.

Xuân Mai
28/11/2022 , 06:42

Hưng Yên: Khởi công khu công nghiệp sạch theo tiêu chuẩn Hàn Quốc

Với tổng diện tích hơn 143 ha, vốn đầu tư 76,9 triệu USD, khu công nghiệp dành riêng cho doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư tại tỉnh Hưng Yên dự kiến hoàn thành vào tháng 9/2024.

Xuân Mai
28/11/2022 , 03:02

Đà Nẵng: Doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư 35 triệu USD vào dự án công nghệ

Với vốn đầu tư 35 triệu USD từ Công ty TNHH Fujikin Đà Nẵng (Nhật Bản), dự án Trung tâm Nghiên cứu, Phát triển và Sản xuất Fujikin Đà Nẵng sẽ nghiên cứu, tạo ra các thế hệ robot và máy bay không người lái, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống lọc nước.

Xuân Mai
25/11/2022 , 03:33

Long An: KBC đầu tư hai dự án khu công nghiệp hơn 15.000 tỷ đồng

Quyết định chủ trương đầu tư 2 dự án khu công nghiệp tại Long An với tổng vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng vừa được trao cho công ty con của Kinh Bắc.

Vật liệu xây dựng

Xem tất cả
Xuân Mai
28/11/2022 , 06:50

Ngành vật liệu xây dựng đang trải qua sự sụt giảm đơn đặt hàng chưa từng thấy

Các doanh nghiệp kinh doanh vật tư xây dựng đã trải qua sự sụt giảm đáng kể về đơn đặt hàng do nhu cầu giảm.

Xuân Mai
24/11/2022 , 08:40

Vật liệu mới trong lĩnh vực năng lượng xanh: MoS2

Vật liệu MoS2 có cấu trúc màng mỏng 2D có tính ứng dụng cao, phù hợp với hướng phát triển ngành năng lượng xanh đã được các nhà nghiên cứu tổng hợp thành công bằng quy trình thủy nhiệt.

Vy Nguyễn
16/11/2022 , 06:21

Nam Định: Khởi công Nhà máy cấu kiện bê tông đúc sẵn Xuân Thiện

Sáng 14/11, Dự án Nhà máy sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn thuộc Tổ hợp thép xanh Xuân Thiện đã được khởi công tại xã Nghĩa Hải, huyện Nghĩa Hưng, Nam Định. Sự kiên do Tập đoàn Xuân Thiện tổ chức.

Xuân Mai
25/10/2022 , 08:10

Nhựa và thủy tinh có thể sớm được thay thế bằng gỗ trong suốt

Theo một nghiên cứu, gỗ trong suốt có tiềm năng thay thế thủy tinh hoặc nhựa trong thiết bị y sinh, bao bì trong suốt, kính chắn gió ô tô mà vẫn lành tính với môi trường.

Xuân Mai
15/09/2022 , 03:04

Một loại hồ bột làm từ gỗ in 3D có thể chuyển đổi hình dạng

Các nhà nghiên cứu Israel đã phát triển một loại keo dán làm từ gỗ, sau khi được in 3D, chúng sẽ cứng lại và có thể uốn cong thành bất kỳ hình dạng mong muốn nào.

Xuân Mai
08/09/2022 , 01:55

6 vật liệu xây dựng tương lai

Hãy xem xét một số đổi mới tiềm năng trong tương lai trong vật liệu xây dựng. Với tiềm năng thay đổi hoàn toàn cách chúng ta xây dựng.

Xuân Mai
23/08/2022 , 09:44

Bộ Xây dựng: Đề xuất ban hành tám tiêu chuẩn quốc gia về vật liệu xây dựng

Sau khi nhận được ý kiến phản hồi của Hội đồng thẩm định, Bộ Xây dựng đã chuẩn bị 8 hồ sơ dự thảo tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) theo đúng quy định.

Xuân Mai
17/08/2022 , 09:33

Scalite: Vật liệu vảy cá có thể thay thế gỗ, nhựa...

Scalite là một vật liệu độc đáo được sản xuất bởi một công ty khởi nghiệp ở Pháp, thay thế gỗ và nhựa trong khi cực kỳ thân thiện với môi trường, Scalite được tạo ra hoàn toàn từ vảy cá nuôi.