Vy Nguyễn

Mức độ tự động hoá Sản xuất công nghiệp ở Việt Nam chỉ mới khởi chớm, Doanh nghiệp cần chuyển đổi để đón đầu cơ hội

Vy Nguyễn
20/09/2021 , 17:17
Mức độ tự động hoá Sản xuất công nghiệp ở Việt Nam chỉ mới khởi chớm, Doanh nghiệp cần chuyển đổi để đón đầu cơ hội

Tự động hoá (TĐH) là một cụm từ không còn xa lạ với các Doanh nghiệp, đặc biệt là Doanh nghiệp sản xuất Công nghiệp tại Việt Nam. Cùng WE theo dõi bài chia sẻ của ông Bùi Văn Chí – Giám đốc Công ty Cổ phần Kỹ thuật Temas về triển vọng TĐH tại Việt Nam.

1.Hơn 10 năm chinh chiến trong ngành Công nghiệp phụ trợ, ông đánh giá như thế nào về mức độ TĐH của Việt Nam so với Thế giới?

TĐH Công nghiệp bao gồm nhiều lĩnh vực với mức độ tự động hóa khác nhau. Ở Việt Nam, có các lĩnh vực có mức độ tự động hóa cao như hóa chất, năng lượng, F&B,… Các lĩnh vực có mức độ tự động hóa trung bình và thấp như ô tô – xe máy, điện - điện tử, may mặc, giày da,… lại là khu vực phổ biến, thu hút phần lớn vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Việt Nam, hoạt động nhộn nhịp trong khoảng 20 năm nay.Tham chiếu theo mô hình tiêu chuẩn ISA-95 về các mức độ tự động hóa trong nhà máy sản xuất. Các nước ở khu vực phát triển như Châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, … đang phát triển ở cấp độ cao và rất cao. Thực tế, mặt bằng chung các nhà máy ở Việt Nam chỉ mới dừng lại ở các cấp độ rất thấp (chủ yếu level 0 hoặc level 1), sử dụng máy móc cho các công đoạn chính còn lại tận dụng tối đa nhân công ở các công đoạn còn lại. Điều đó không chỉ diễn ra ở các nhà máy sản xuất công nghiệp nội địa mà chính cả trong các nhà máy do nước ngoài đầu tư tại Việt Nam, với mong muốn tận dụng tối đa nguồn nhân công giá rẻ dồi dào. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, do sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, sự bùng nổ từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và yêu cầu ngày càng khắt khe đối với các sản phẩm tiêu dùng về chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc, quản trị từ xa, tối ưu chi phí,…yêu cầu các nhà máy sản xuất phải đầu tư nhiều hơn cho TĐH.Việt Nam chúng ta không nằm ngoài xu thế đó, và không thể chỉ mong chờ vào mỗi yếu tố về cạnh tranh chính sách hay nhân công giá rẻ mà phải hiện đại hóa một cách đồng bộ từ con người đến công nghệ để đáp ứng được nhu cầu phát triển chung.

2.Vậy TĐH là một phần tất yếu, nhưng tại sao TĐH ở Việt Nam vẫn còn đang rất chậm, thưa ông?

Có nhiều lý do: 

  1. Thứ nhất là Bối cảnh: Trước khi làn sóng FDI ồ ạt đầu tư vào Việt Nam, ngành công nghiệp chế biến chế tạo của chúng ta gần như là con số 0 tròn trĩnh, công nghiệp sản xuất trong nước ở trình độ thấp. Trong khi doanh nghiệp các doanh nghiệp nước ngoài tiếp cận chúng ta đều nhìn vào ưu thế lớn về các ưu đãi cũng như lực lượng nhân công trẻ và rẻ. Nên nhu cầu cho tự động hóa không được ưu tiên. 
  2. Thứ hai là Công nghệ: Muốn thực hiện tự động hóa ở trình độ cao, chúng ta phải có nền tảng công nghệ, vật liệu, máy móc, linh kiện, đội ngũ Chuyên gia. Việc tự chủ của chúng ta về vấn đề Công nghệ trong thời gian vừa qua và trong tương lai gần cũng đang rất hạn chế. Nhật Bản đã nghiên cứu chế tạo và đưa robot tham gia vào hoạt động sản xuất từ những năm 70 của thế kỷ trước với sự tự chủ hoàn toàn về công nghệ và không ngừng phát triển cho đến ngày nay. Việt Nam hiện tại mới bắt đầu bắt tay vào nghiên cứu và sản xuất robot công nghiệp với một số thương hiệu như: T-ROBO với dòng Robot đơn trục hoặc kết hợp XYZ, hay Robot 3T với các loại cánh tay robot từ 4 đến 6 trục và các nhà sản xuất xe, robot tự hành. Điều đáng nói là chúng ta vẫn đang phải nhập khẩu các linh kiện quan trọng và chưa thể tự chủ hoàn toàn. Hạn chế về việc làm chủ công nghệ, nên mặc dù một số nhà máy được đầu tư hiện đại nhưng cơ hội để nhận được các hợp đồng đó thường dành cho các nhà thầu nước ngoài.
  3. Thứ ba là Chi phí : Về phía Nhà đầu tư, với việc tận dụng tối đa các điều kiện về nhân công và các chính sách ưu đãi, các nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện dự án tại Việt Nam thường chuyển các công nghệ và dây chuyền công đoạn đơn giản, giá trị sản phẩm không cao, trong khi nền công nghiệp sản xuất của Việt Nam còn non trẻ nên chi phí dành cho tự động hóa là rất hạn chế. Về phía các Nhà sản xuất, chế tạo, hầu hết chúng ta phải nhập khẩu vật liệu, công nghệ, linh kiện và thiết bị từ nước ngoài về để tích hợp nhưng nhu cầu và sản lượng thấp, đẩy giá thành sản xuất tăng cao, gây trở ngại cho bài toán hiệu quả đầu tư.
  4. Thứ tư là Nhân sự: việc áp dụng TĐH buộc Doanh nghiệp phải giải thêm bài toán về nhân công trình độ cao, hoặc đào tạo nhân sự để có thể thiết lập và vận hành hệ thống. Việc này đòi hỏi nhiều nỗ lực trong khi có nhiều vấn đề khác mà Doanh nghiệp phải ưu tiên hơn.

Tự động hoá trong Nhà máy thông minh

3. Khó khăn thường đi với cơ hội, vậy cơ hội nào cho việc TĐH tại Việt Nam, đặc biệt là đối với các nhà sản xuất Công nghiệp phụ trợ, thưa ông?

Có thể nói rằng sự đầu tư ồ ạt của dòng vốn FDI đã mang lại cơ hội lớn cho chúng ta đi kèm là việc chuyển giao công nghệ. Công nghệ phát triển nhanh và mạnh mẽ, kéo theo rất nhiều nhà cung cấp phát triển và chi phí sử dụng ngày càng giảm. Việt Nam hiện tại có khoảng trên dưới 200 đơn vị lớn nhỏ có thể tự chủ thiết kế, chế tạo và tích hợp tự động hóa cho mọi lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Thậm chí Việt Nam cũng đã tự sản xuất được những thiết bị công nghệ cao như cánh tay robot, robot XYZ, robot tự hành AGV... đội ngũ kỹ sư, người lao động được tích lũy kinh nghiệm, tạo điều kiện cho TĐH dễ dàng phát triển hơn.Hơn nữa, Việt Nam mặc dù đi sau nhưng là điểm đến tiềm năng của các hãng Công nghệ, họ sẵn sàng chuyển giao để cùng thúc đẩy quá trình TĐH đi lên theo nhu cầu tại chỗ của khách hàng. Dần dần giúp chúng ta tích lũy, có thể chủ động công nghệ mới và tối ưu để phù hợp với hiện trạng của Doanh nghiệp.

Một nhà máy thông minh của Nhật Bản đặt tại Việt Nam

4.Hiện tại dịch Covid đã và đang ảnh hưởng mạnh mẽ đến sản xuất công nghiệp, ngành TĐH ở Việt Nam sẽ chuyển biến như thế nào sau dịch, theo Ông?

Trong 4-5 năm trở lại đây, trước khi bùng phát dịch Covid, đã có rất nhiều Doanh nghiệp tìm đến Temas để nghiên cứu và cung cấp giải pháp TĐH phù hợp cho họ. Khi bùng phát dịch Covid, những khó khăn tiếp nối khiến mọi thứ chững lại, với tâm lý đợi dịch đi qua. Nhưng điều bất ngờ là đơn hàng trong nửa đầu của năm 2021 lại tăng 50% so với thời kỳ trước dịch bùng phát, đặc biệt là các ứng dụng liên quan tới robot. Điều đó chứng minh rằng TĐH đã và sẽ là phương án lựa chọn của các Doanh nghiệp để đảm bảo chuỗi cung ứng không bị đứt gãy do biến động nhân sự, TĐH là phương án giúp Doanh nghiệp tránh sự phụ thuộc quá lớn vào nhân công và đảm bảo chất lượng ổn định, khi đơn hàng chảy từ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc về Việt Nam rất lớn. Dù ảnh hưởng của dịch Covid-19 thường trực, các Doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo vận hành để cung cấp đơn hàng đúng hẹn. Điều quan trọng hơn, để CNPT Việt Nam tiến lên một nấc thang mới, đón đầu cơ hội đầu tư, các Doanh nghiệp Việt Nam cần TĐH để tạo nền tảng cạnh tranh cả về chất lượng và hiệu suất. Nếu CNPT Việt Nam đáp ứng được, chắc chắn CNPT sẽ cạnh tranh sòng phẳng với các nước và phát triển một cách bền vững. 

Xin cám ơn Ông đã dành thời gian quý báu cho buổi chia sẻ với độc giả Cộng đồng công nghiệp WE. Kính chúc Ông sức khoẻ và Quý công ty Temas sẽ ngày càng phát triển bền vững trong tương lai.

0 Lượt thích
0 Bình luận

Doanh nhân

Xem tất cả
Xuân Mai
29/07/2022 , 03:04

CEO Vua Nệm: Từ "không tiền, không vốn, không kinh nghiệm" đến đứng đầu thị trường chăn nệm Việt Nam

Sau khi khởi nghiệp “không tiền, không vốn, không kinh nghiệm”, ông Hoàng Tuấn Anh và các đồng nghiệp đã biến Vua Nệm thành một tên tuổi trong lĩnh vực bán lẻ chăn ga gối đệm tại Việt Nam. Giám đốc điều hành Vua Nệm sẽ mô tả con đường khám phá cơ hội chuyển đổi trong nguy hiểm của mình trong chương trình talk show Nguy Cơ mới nhất.

Xuân Mai
26/07/2022 , 08:17

Co-founder của Cruise Automation: “Tôi cảm ơn vì những cái lắc đầu”

Làm thế nào mà một sinh viên mới tốt nghiệp chuyên ngành tài chính gần đây lại lọt vào top một trong những công ty khởi nghiệp đặc trưng nhất ở Thung lũng Silicon?

Xuân Mai
22/07/2022 , 09:17

CEO của Nongfu Spring có bí quyết gì để trở thành tỷ phú từ một người thợ xây?

CEO này đã sử dụng những kỹ thuật cụ thể nào để từ một thợ xây trở thành một tỷ phú với thu nhập hàng năm "cao ngất ngưởng"?

Xuân Mai
21/07/2022 , 08:14

Tanner Chidester: "Khi bạn bẻ mục tiêu ra thành những mảnh nhỏ, nó không còn đáng sợ nữa"

Tanner Chidester, một triệu phú tự thân, đã phát hiện ra điều này qua nhiều năm kinh doanh: "Khi bạn bẻ mục tiêu ra thành những mảnh nhỏ, nó không còn đáng sợ nữa".

Xuân Mai
15/07/2022 , 06:56

Hứa Ngưỡng Thiên: Hành trình chạm đến đỉnh cao của đế chế thời trang online phát triển nhanh nhất thế giới

Shein là công ty thương mại điện tử toàn cầu có tốc độ phát triển nhanh nhất. Phân tích ước tính rằng công ty sẽ tạo ra gần 10 tỷ đô la doanh thu vào năm 2020 và tốc độ tăng trưởng của nó đã đứng đầu 100% trong tám năm trước đó. Ai là người đứng sau đế chế công nghiệp thời trang tỷ đô này?

Xuân Mai
13/07/2022 , 02:18

CEO của Thần Châu Quốc Tế vực dậy công ty nhờ 3 nguyên tắc

Tập đoàn Thần Châu Quốc Tế đã chuyển đổi từ một nhà máy nợ nần thành một đế chế dệt may với giá trị thị trường hơn 140 tỷ nhân dân tệ. Công ty này đã trở thành một huyền thoại trong lĩnh vực dệt may. Vậy thì bí mật kinh doanh của người kế vị thứ hai Mã Kiến Vinh là gì?

Xuân Mai
13/07/2022 , 01:52

Bằng cách biến trái cây tươi rẻ tiền thành loại trà đặc biệt, chàng trai 9X thu nhập 3 tỷ đồng mỗi năm

Một chàng trai ở Đắk Lắk đã vay 60 triệu đồng để thành lập công ty sau khi thấy hàng hóa nông sản ở nông thôn liên tục rớt giá khi được mùa.

Xuân Mai
12/07/2022 , 03:22

Coco Channel: Tôi tự tạo ra cuộc sống!

Bạn sẽ khám phá ra rằng nhiều ý tưởng thiết kế của Chanel bắt nguồn từ những người đàn ông xuất sắc sau khi nghiên cứu về lịch sử thời trang của Chanel và rằng tình yêu luôn là nguồn cội của sự sáng tạo.

Điện tử & Linh kiện

Xem tất cả
Xuân Mai
04/08/2022 , 14:05

Hoa Kỳ: Trợ giá 52 tỷ đô để hạn chế các công ty sản xuất chip mở rộng tại Trung Quốc

Gói đầu tư trị giá 52 tỷ USD đã được Quốc hội Mỹ thông qua với điều kiện các hãng chip hạn chế phát triển kinh doanh tại Trung Quốc.

Hoài Hà
02/08/2022 , 00:25

Giải quyết tình trạng thiếu hụt chất bán dẫn

Trong một môi trường chuỗi cung ứng đầy thách thức, các công ty cần phải kiên trì và chủ động để giành được quyền kiểm soát tốt hơn đối với dòng nguyên liệu và hàng hóa. Với sự kết hợp phù hợp giữa các giải pháp công nghệ và quy trình tốt hơn, các công ty có thể tạo cho mình điều kiện và cơ hội tốt nhất để vượt qua các thách thức.

Vy Nguyễn
27/07/2022 , 01:47

Dự án công nghệ cao thứ 3 được Sharp đầu tư tại Bình Dương

Tập đoàn Sharp mong muốn chuyển dây chuyền sản xuất về Việt Nam. Đây là dự án công nghệ cao thứ 3 của Sharp tại Bình Dương

Hoài Hà
21/07/2022 , 04:05

Số lượng lô hàng PC trên toàn cầu giảm hơn 15% trong quý II/2022

Theo số liệu mới nhất từ ​​Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế (IDC), số lượng các lô hàng PC truyền thống trên toàn cầu đã giảm 15,3% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống chỉ còn 71,3 triệu chiếc trong quý II/2022.

Xuân Mai
19/07/2022 , 08:54

Điện thoại và linh kiện điện tử nằm trong top 5 mặt hàng xuất khẩu nhiều nhất nửa đầu năm 2022

Việt Nam xuất siêu 743 triệu USD trong nửa đầu năm 2022 với kim ngạch 3 mặt hàng xuất khẩu hàng đầu từ Việt Nam đạt hơn 20 tỷ USD - theo thống kê từ Tổng cục Hải quan.

Hoài Hà
18/07/2022 , 01:26

Intel lên kế hoạch tăng giá sản phẩm

Vừa qua, Intel Corp cho biết họ đã bắt đầu thông báo cho khách hàng về kế hoạch tăng giá trên nhiều sản phẩm chip của mình do chi phí sản xuất và chi phí nguyên vật liệu tăng cao, đây là động thái đầu tiên của công ty sau khi công bố báo cáo doanh thu trong quý đầu tiên kể từ này 28/4/2022.

Xuân Mai
15/07/2022 , 04:29

Doanh số PC toàn cầu sẽ giảm 9,5% trong năm 2022

Dự báo gần đây nhất của Gartner chỉ ra rằng doanh số bán hàng trong lĩnh vực máy tính cá nhân toàn cầu sẽ giảm 9,5% vào năm 2022.

Xuân Mai
15/07/2022 , 02:24

Trung Quốc: Khó khăn với tham vọng tự chủ chip

Trung Quốc có thể không được phép mua máy móc sản xuất chip của ASML sau khi Ngoại trưởng Hà Lan cho biết Hà Lan đang trao đổi với Mỹ về vấn đề này.