An Nhiên

Start-up công nghệ ở Việt Nam: thách thức về nguồn nhân lực

An Nhiên
16/09/2022 , 02:58
Start-up công nghệ ở Việt Nam: thách thức về nguồn nhân lực

Môi trường khởi nghiệp của Việt Nam đang rất năng động và phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, khởi nghiệp ngành công nghệ lại phải đối mặt với một thách thức rất lớn mang tên nguồn nhân lực.

Việt Nam hiện là nước có hệ sinh thái khởi nghiệp tích cực thứ ba ở Đông Nam Á, chỉ sau Singapore và Indonesia. Bối cảnh khởi nghiệp ở Việt Nam đã phát triển nhanh chóng trong thập kỷ qua do được hưởng lợi từ các chính sách của chính phủ, chính sách ưu đãi thuế và những thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng.

Đất nước có nền kinh tế năng động bậc nhất Đông Nam Á là nơi có 3.800 công ty khởi nghiệp, cùng với 200 quỹ đầu tư mạo hiểm và 100 cơ sở ươm tạo khởi nghiệp. Bốn kỳ lân ở Việt Nam là VNG, VNLife (VNPay), M_Service (Momo) và Sky Mavis. Trong tổng giá trị đầu tư 1,35 tỷ USD vào năm 2021, nhiều thương vụ trị giá hàng triệu USD. Một số khoản đầu tư đáng chú ý như khoản đầu tư 250 triệu USD vào VNLife (Series B), 258 triệu USD vào Tiki (Series E), 200 triệu USD vào Momo (Series E) và 45 triệu USD vào KiotViet (Series B).

Các khoản đầu tư lớn vào các công ty khởi nghiệp nêu trên cho thấy thị trường vốn tập trung vào các doanh nghiệp công nghệ. Hơn nữa, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, hai trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam đã phát triển một hệ sinh thái mạnh mẽ cho các công ty khởi nghiệp công nghệ. Tại hai thành phố này, các lĩnh vực thống trị bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử, công nghệ tiên tiến và các giải pháp doanh nghiệp.

Sau khi hội nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN và sự hiện diện ngày càng nhiều của các công ty công nghệ toàn cầu, ngày càng nhiều nhà đầu tư muốn rót tiền vào các công ty khởi nghiệp tại Việt Nam. Với bối cảnh công nghệ được cho là phát triển nhanh nhất ở châu Á, các công ty khởi nghiệp mới ở Việt Nam được dự báo sẽ đạt được số lượng đầu tư ngày càng tăng trong thập kỷ tới.

VNLife (VNPay) là kỳ lân công nghệ thứ 2 của Việt Nam. Ảnh: Cafebiz

Tuy nhiên, hệ sinh thái khởi nghiệp ở Việt Nam vẫn còn non trẻ, chỉ mới vượt qua giai đoạn kích hoạt thứ hai và bây giờ đang đi vào giai đoạn phát triển thứ ba: giai đoạn toàn cầu hóa. Bất kể quy mô như thế nào thì nguồn nhân lực luôn là một trong những thách thức đối với các công ty khởi nghiệp công nghệ. Hơn 90% các công ty khởi nghiệp thất bại trong năm đầu tiên của họ và “khủng hoảng nhân sự” khiến các công ty này phải kết thúc trước khi chúng được phát triển hoàn chỉnh.

Nhu cầu về nhân tài công nghệ tại Việt Nam được các chuyên gia đánh giá là rất cao. Theo báo cáo của Navigos Group về nguồn nhân lực cho các start-up Việt Nam, nhu cầu tuyển dụng cho các start-up ngày càng tăng, với 53% phải tuyển dụng trong ba tháng đầu thành lập và 17% có nhu cầu tuyển dụng trong ba đến sáu tháng tới. Điều đáng chú ý là nhu cầu về nhân viên có kỹ năng và chuyên môn cao ngày càng tăng.

Các công ty khởi nghiệp công nghệ đang phải đối mặt với các vấn đề với nguồn cung nhân tài tại chỗ còn hạn chế. Theo Cisco ngành công nghệ thông tin (CNTT) Việt Nam sẽ thiếu hơn 500.000 nhân lực công nghệ thông tin & truyền thông (ICT). Năm ngoái, chỉ có 400.000 kỹ sư đang làm việc trong lĩnh vực CNTT và cũng chỉ có 50.000 sinh viên CNTT đã tốt nghiệp. Thậm chí còn ít kỹ sư được đào tạo về dữ liệu hoặc công nghệ AI. Ngoài ra, nhiều kỹ sư trong số này lại quan tâm tới các cơ hội ở nước ngoài. Một cuộc khảo sát được thực hiện vào năm 2018 cho thấy 57% các chuyên gia làm việc trong lĩnh vực công nghệ AI hoặc blockchain sẽ chuyển ra nước ngoài nếu có cơ hội.

Chẳng hạn, lĩnh vực lập trình game, lĩnh vực nóng góp phần tạo nên hai kỳ lân của Việt Nam là VNG và Sky Mavis cũng đang trong tình trạng thiếu hụt nhân sự đáng kể. Theo Statista, chỉ có khoảng 25.000 nhân viên trong lĩnh vực game tại Việt Nam, đây là một sự thiếu hụt lớn so với nhu cầu của thị trường.

Các cơ sở giáo dục đại học đã thành lập các chuyên ngành và bằng cấp mới như khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (như Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội), khoa học dữ liệu (Trường Đại học Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh) và tạo ra các chương trình dạy nghề tập trung vào đào tạo kỹ năng số. Tuy nhiên, những sáng kiến ​​cấu trúc này chỉ bắt đầu được triển khai vào năm 2019 và chưa tạo ra sự thúc đẩy đáng kể trong nguồn cung nhân tài công nghệ để đáp ứng nhu cầu cấp bách về nhân tài công nghệ trong hệ sinh thái công nghệ đang phát triển nhanh chóng.

Việc thiếu hụt nhân sự chất lượng cao dẫn đến việc các hãng phải cạnh tranh để giành giật nhân tài, khiến các công ty khởi nghiệp mất người vào tay người khác, phải đưa ra nhiều lời mời hấp dẫn hơn.

Ông Lê Hồng Minh là đồng sáng lập, Chủ tịch và CEO VNG - startup kỳ lân đầu tiên của Việt Nam. Ảnh: VNG

Việt Nam tự hào có một lực lượng lao động trẻ, đông đảo. Qua khảo sát 25.000 thanh niên Thế hệ Z trên toàn quốc từ 93 trường đại học, cho thấy 34% thanh niên sẵn sàng tham gia khởi nghiệp hoặc tự khởi nghiệp; 8 phần trăm cho rằng không cần làm việc cho công ty, làm việc bán thời gian thì tốt hơn; 14 phần trăm thích làm việc cho các tổ chức phi lợi nhuận; Số thanh niên còn lại không còn “mê” làm việc cho các doanh nghiệp nước ngoài như thế hệ trước mà sẵn sàng lựa chọn các doanh nghiệp trong nước.

Ngoài ra, lực lượng lao động trẻ dồi dào là một lợi thế đáng kể, do các bạn trẻ có khả năng thích ứng nhanh. Tuy nhiên, nếu một công ty khởi nghiệp công nghệ không có các hoạt động nhân sự cần thiết để thúc đẩy tài năng trẻ này, điều đó có thể gây ra nhiều thách thức.

Với tình trạng khan hiếm lao động, các doanh nhân không chỉ yêu cầu nguồn nhân lực trong nước mà còn cả nước ngoài. Việt Nam không có quy định hạn chế trong việc tuyển dụng lao động nước ngoài, nhưng các quy định hiện hành có những bất cập như không có cơ chế cho lao động nước ngoài về thử việc và cấp giấy phép lao động. Quy định hiện hành đối với người lao động nước ngoài có hợp đồng làm việc tối đa là hai năm và không có hợp đồng không xác định thời hạn. Ngoài ra, không có thị thực cho các công ty khởi nghiệp nước ngoài vào Việt Nam. Các chuyên gia nước ngoài vào Việt Nam thường phải xin visa công tác (thường tối đa 3 tháng) với các hạn chế nhập cảnh. Điều này gây khó khăn cho việc thu hút các chuyên gia lành nghề trong lĩnh vực công nghệ.

Vì thế việc tìm kiếm tài năng tương thích cho một công ty khởi nghiệp không phải là một lựa chọn nhưng là một bước quan trọng để vận hành doanh nghiệp của mình thành công. Phải cạnh tranh gay gắt để thuê những tài năng tốt nhất từ ​​một nhóm ít nhân lực tại địa phương không chỉ ảnh hưởng đến một công ty mà là toàn bộ hệ sinh thái. Các công ty khởi nghiệp công nghệ nên lựa chọn cẩn thận nhân viên cho từng chức năng, từng giai đoạn và đồng thời nên có biện pháp xử lý các rủi ro khi xảy ra khủng hoảng nhân sự.

Theo Vietnam-briefing

0 Lượt thích
0 Bình luận
An Nhiên
29/11/2022 , 03:44

Gojek hợp tác với hãng taxi của Singapore để giảm bớt khủng hoảng tài xế

Dịch vụ đặt xe của Indonesia-Gojek đang hợp tác với nhà điều hành taxi lớn nhất Singapore ComfortDelGro, để giải quyết tình trạng thiếu tài xế đang diễn ra tại quốc gia công nghệ này.

Minh  Châu
17/11/2022 , 07:47

Tencent cắt giảm cổ phần trong ứng dụng giao đồ ăn Meituan

Tencent Holdings ra một thông báo vào thứ Tư 16/11 rằng họ sẽ cắt giảm cổ phần của mình trong nền tảng giao đồ ăn Meituan. Lý do Tencent Holdings giải thích là do công ty có giá trị nhất của Trung Quốc đã báo cáo doanh thu quý thứ hai liên tiếp giảm.

An Nhiên
25/10/2022 , 03:23

Grab đóng cửa dịch vụ GrabKitchen ở Indonesia

Gã khổng lồ công nghệ Đông Nam Á Grab chuẩn bị đóng cửa hoạt động bếp ăn đám mây GrabKitchen của mình tại Indonesia, bắt đầu từ ngày 19 tháng 12 năm nay.

An Nhiên
11/10/2022 , 06:17

Công ty robot may mặc Trung Quốc huy động được 1,4 triệu USD

Công ty khởi nghiệp Sewingtech của Trung Quốc, công ty chuyên phát triển robot tự động hóa sản xuất hàng may mặc, đã huy động được hơn 10 triệu nhân dân tệ (1,39 triệu USD) trong vòng gọi vốn từ các nhà đầu tư thiên thần.

Vy Nguyễn
10/10/2022 , 05:32

Startup chuỗi cung ứng tiếp tục "cắn" đầu tư

Các startup khởi nghiệp giải quyết các vấn đề liên quan đến chuỗi cung ứng vẫn tiếp tục nhận được sự quan tâm từ giới đầu tư trong bối cảnh thị trường đầu tư đang tạm lắng vì những lo ngại bất ổn kinh tế.

Vy Nguyễn
07/10/2022 , 08:53

CFO Halana: “Vay thành công là minh chứng nội lực của Startup”

Từng giữ chức vụ CFO cho nền tảng Thương mại điện tử (TMĐT) hàng đầu hiện nay - Lazada, Cựu Giám đốc tài chính Be Group và hiện là CFO của Nền tảng TMĐT B2B Halana - anh Lê Thanh Bình đã có buổi trò chuyện cởi mở với We Today về bức tranh thị trường startup ở Việt Nam hiện nay dưới góc độ của một chuyên gia tài chính. Mời bạn đọc cùng theo dõi!

An Nhiên
06/10/2022 , 04:06

GIC Singapore tài trợ 60 triệu USD cho nhà sản xuất xe điện Euler Ấn Độ

Nhà sản xuất xe điện Euler Motors của Ấn Độ cho biết họ đã huy động được 60 triệu đô la trong vòng tài trợ mới nhất, do công ty đầu tư GIC Singapore dẫn đầu, để củng cố chuỗi sản xuất và cung ứng của mình.

Vy Nguyễn
27/09/2022 , 08:01

Line Man Wongnai trở thành kỳ lân mới nhất của ĐNA sau khi gọi thành công 265 triệu USD

Line Man Wongnai, một nền tảng thương mại điện tử về giao thức ăn, giao hàng tạp hóa, taxi, messenger, đánh giá nhà hàng và giải pháp nhà hàng tại Thái Lan, đã huy động được 265 triệu đô la Mỹ trong vòng đầu tư Series B do Tập đoàn GIC và LINE của Singapore dẫn đầu.